« گفته ها، ابراهیم گلستان | Main | در وزارت فخیمه‌ی ارشاد چه خبر است؟! »

جمعه بود، ساعت از هشت شب گذشته بود

نوشتم: برای مامان و بابا. مکث کردم، نگاه کردم به دفترچه ی پر از خط خرچنگ قورباغه ام، در خودنویس ِ سورمه ای پر رنگ ِ یورو-پِن را بستم. تمام شده بود: آخرین کلمه بود. سیصد و ده صفحه کتاب ِ سنگین تمام شد. سومین کتابم بود (اگر نمایشنامه ها را حساب کنم، هشتمین اثری بود که به فارسی برگردانده ام.)

گفتم یعنی تمام شد؟ کاغذ های آخرین فصل را توی پاکت ِ شفاف کاور فیکس آ چهار گذاشتم و گذاشتم توی پاکت کاغذی سفید رنگ که بقیه ی کتاب آن تو بود. دفترچه را گذاشتم روی میز. کنار دفترچه ی طلایی رنگ تا تایپ شود. دراز کشیدم روی تخت و تمام تنم انگار درد داشت. گوشی را دستم گرفتم و اس ام اس فرستادم که خانوم چه نشسته ای تمام شد. کابوس تمام شد . . .

. . .

آخر های تابستان بود (27 شهریور، اگر اشتباه نکنم) که دفتر نشر کاروان نشستم و قرارداد اولین کتابم را امضا کردم. سی دی را تحویل دادم. آمدم بیرون. قدم زنان در کارگر شمالی راه رفتم. زنگ زدم، خندیدی. به خیلی ها زنگ زدم، به مامان. به مرتضی هم زنگ زدم. قدم زنان رفتم تا موزه ی هنرهای معاصر. نقاشی معاصر ایران داشت. رفتم تو. همان اول یک تابلوی سهراب سپهری بود. گشتم و خوشحال شدم و چقدر خوب بود ...

اول مهر بود. تمام شب قبل اش را خیابان گردی کرده بودیم و ده شب آواره رسیده بودم خانه. صبح قدم زنان راه افتادم از خیابان های پر درخت جلوی قیطریه به سمت دروس. قدم زنان رفتم تا خانه ی خانوم. نشستم و با لیوان قهوه، یک کتاب هم گذاشتند جلویم، یک کتاب جلد آبی، آمریکایی، مال یکی از روزنامه نگاران مجله ی نیویورکر. خانوم گفت، کتاب را دکتر فرستاده برای تو. نگاه نکرده گفتم، چشم.

بیست و هفت روز بعد، مشهد، یک روز عصر، ساعت یک و نیم، پست بسته ی کتاب را آورد (لطف مسئول بازرگانی کاروان بود، همیشه توی یک زمان دیگر باشی، همین می شود که همه کار هایت را با چند هفته تاخیر انجام بدهی.) ده روز خواندن کتاب طول کشید. و بعد ترجمه . . .

اول ها خوب پیش می رفت. یادم نیست کجا افتادم توی چاه. یادم نیست. ولی می دانم چرا.

کتاب پر است از حرف های جدید. حتا یک جا خود نویسنده به خواننده های آمریکایی اش می گوید که می دانم برای شما تمام این حرف ها تازه است. حالا آن ها امریکایی هستند، پیش زمینه اش را دارند. من اول باید می فهمیدم که این دارد روی چی بحث می کند. بعد باید می فهمیدم نویسنده دارد چه حرف های تازه ای می زند. بعد باید خودم را می کشتم توی ترجمه.

چند جایی بدبخت ِ بیچاره ی فلک زده شدم. یکی جایی بود که چند صفحه ای گریز زده بود به کار شرط بندی، بیش از پنج مدل گروه کلمه برای انواع شرط بندی استفاده کرده بود. من قمار که نمی توانستم (به لطف وحشت از سانسور) استفاده کنم. مانده بود یک کلمه ی شرط بندی، که خدایا حالا باید کلمه ی جدید اختراع می کردم (بیشتر برای جزئیات شرط بندی، قواعد و رسم های شان.)

و باید کلمه می ساختم. نویسنده بیش تر از صد بار در طول کتاب از این قید استفاده کرده:
Though
و هر بار یک معنی می دهد.

ساختار جمله بندی کتاب، تکان دهنده بود. اصلا شبیه به هیچ کدام از ساختار هایی که می شناختم نبود. نویسنده حرف هایش را در یک پاراگراف کامل می کند، ناگهان پاراگراف بعدی، از وسط پاراگراف قبلی، یا در ادامه اش، شروع می کند به حرف زدن. شوک آور بود. از زمین و زمان هم حرف می زند. کم هم نمی آورد.

...

هشت ماه گذشت. البته باید اعتراف کنم که بین اش، چهل و چهار روز نشستم و آن رمان نوجوانان را ترجمه کردم و تایپ و ویرایش و دادم به نشر ماهی (که هنوز نمی دانم بالاخره کتاب را می خواهند یا نه، تلفن شان مشکل دارد.) و کتاب . . . تمام شد. بیش از ششصد صفحه دست نویس کتاب. حدود شصت درصد اش (یا کمی بیشتر) تایپ شده و حالا باید آنچه مانده را تایپ کنم. و بعد ویرایش . . . و تازه، کتاب بعدی را هم گذاشته ام کنار دستم که یک بار دیگر بخوانم و کارهای دیکشنری اش را هم بکنم . . .

...

تمام شده بود. اس ام اس را زده بودم. توی تصویر تاریک گوشی موبایل، خیره شدم به چشم هایم (که چقدر آرام بود) و لبخندم، که چقدر شیرین بود. و چقدر ساده. گفتم: خسته ای . . . و خسته بودم. خیلی خسته بودم.

...

سودارو
2007-06-10
هفت و سی و هشت دقیقه ی صبح